AB'de ağ göz açıklığı ve av aracı işaretleme: ağ tipine ve bölgeye göre kurallar (2026-2027)

AB sularında ağ göz açıklığını (AB) 2019/1241 sayılı Tüzük belirler: asgari değer av aracına ve bölgeye göre değişir ve her zaman gergin göz olarak ölçülür. Örneğin Akdeniz'de trol torbasında 40 mm kare göz; güneybatı sularında trolde 70 mm, sabit ağlarda 100 mm (ICES 8c ve 9 bölümlerinde 80 mm). 10 Ocak 2026'dan beri (AB) 2025/2196 sayılı Uygulama Tüzüğü, pasif ağlarda gemi tescil numaralı etiketi en üst göz sırasına ek olarak alt yakada da istiyor.

Özetle

• Yasal ölçü gergin göz açıklığıdır: karşılıklı iki düğüm arasındaki mesafe; göz kenarı değil.
• Asgari değer av aracına ve bölgeye göre değişir: örneğin Akdeniz gırgırında 14 mm, Atlantik'te fener balığını hedefleyen sabit ağlarda 220 mm.
• Yeni AB av aracı işaretleme kuralları: 10 Ocak 2026'dan beri pasif ağlarda tescil etiketi alt yakada da bulunur; 10 Ocak 2027'den itibaren trollerde trol kapısı ve torbanın ağ kenarları da işaretlenir.

Asgari yasal göz açıklığı nedir ve AB bunu nasıl tanımlar?

Tüzüğün İngilizce metnindeki terim mesh size'dır; bu yazıda karşılığı olarak “göz açıklığı” kullanıyoruz. (AB) 2019/1241 sayılı Tüzük, madde 6, bent 34, düğümlü ağlar için göz açıklığını şöyle tanımlar: “aynı gözün, tamamen gerilmiş durumdayken, karşılıklı iki düğümü arasındaki en uzun mesafe”. Düğümsüz ağlarda ise göz, uzun ekseni yönünde tamamen gerildiğinde karşılıklı bağlantı noktaları arasındaki iç mesafedir. Türkçe AB'nin resmî dilleri arasında yer almadığından bu yazıdaki tüzük alıntıları bizim çevirimizdir; bağlayıcı olan, EUR-Lex'teki resmî metinlerdir.

Balık ağlarında buna gergin göz açıklığı denir: göz tamamen kapatılır ve bir düğümden karşı düğüme ölçülür. Bazı kataloglar ise göz kenarını, yani iki komşu düğüm arasındaki iplik parçasını (bacak) verir; Tunanets'inki dahil bazı kataloglar da hangi ölçüyü verdiğini belirtmez. Tüzük birinden diğerine geçmek için bir formül vermez ve düğüm de uzunluk kaplar: kafadan çevirmeyin, gergin ölçüyü isteyin.

Şekil 1. Gergin göz açıklığı ve göz kenarı.

1. Gergin göz açıklığı: göz kapalıyken karşılıklı iki düğüm arasındaki mesafe. Yasanın belirlediği değer budur.
2. Ölçünün bir ucundaki düğüm.
3. Göz kenarı (bacak): iki komşu düğüm arasındaki iplik parçası. Bazı katalogların “göz” dediği ölçü budur.
4. Ölçünün diğer ucundaki karşı düğüm.
5. İki çenesi gözün içine yerleştirilmiş denetim göz ölçeri.

Tüzük kare gözü (md. 6.35) baklava gözden (md. 6.36) ayırır; Akdeniz'de trol torbasında asgari değer göz tipine göre değişir. Kontrol de aynı birimi kullanır: av seyir defterine göz açıklığı göz tipiyle birlikte “milimetre cinsinden (gergin göz)” yazılır ((AB) 2025/2196 sayılı Uygulama Tüzüğü, Ek XV).

AB av aracı ve bölgeye göre hangi asgari göz açıklığını şart koşuyor?

Asgari değerler (AB) 2019/1241 sayılı Tüzüğün eklerinde, her havza için ayrı ayrı yer alır. Bu kurallar AB sularında geçerlidir; Türkiye sularındaki avcılığa kendi mevzuatı uygulanır ve bu yazının konusu değildir. Tablo, İspanya ve Portekiz filosunu en çok ilgilendiren değerleri toplar. Bölgeler 5. maddededir: Akdeniz, 5° 36′ B meridyeninin doğusundaki sulardır; güneybatı suları ICES 8, 9 ve 10 (Birlik suları) ile CECAF'ın (Doğu-Orta Atlantik Balıkçılık Komitesi) 34.1.1, 34.1.2 ve 34.2.0 bölümleridir; kuzeybatı suları ise ICES 5, 6 ve 7'dir. ICES (Uluslararası Deniz Araştırmaları Konseyi), stok raporlarında 8c ve 9a bölümlerini “Cantabrian Sea and Atlantic Iberian waters” olarak adlandırır: Kantabria Denizi ve İber Yarımadası'nın Atlantik suları, yani güneybatı sularının bir parçası.

Kaynak: (AB) 2019/1241 sayılı Tüzük, Ek VI (B bölümü, 1.1 ve 2. noktalar), Ek VII (B bölümü, 1.1 ve 2. noktalar) ve Ek IX (B ve C bölümleri); 1 Ocak 2026 tarihli konsolide metinde kontrol edilmiştir. Erişim tarihi: 10.10.2026.

Trolde geçerli ölçü, gemideki herhangi bir torba ve uzatma parçasının en küçük göz açıklığıdır (md. 8.1): daha küçük gözlü tek bir yedek torba ihlal için yeterlidir. Daha küçük gözlü istisnalar, güneybatı sularındaki trol istisnaları dahil (Ek VII, B bölümü, 1.2 noktası), yalnızca kendi tür ve yan av koşullarıyla geçerlidir. Ek VI, 7d ve 7e bölümlerinde pollak ve berlamı hedefleyen sabit ağlar için 110 mm ister.

Göz açıklığı dışında iplik, derinlik ve uzunluk sınırları var mı?

Evet; Akdeniz'de bu sınırlar satın alınan ağ panelini doğrudan etkiler. Ek IX'un C.3.2 noktası, ipliği (gözü oluşturan ip) 0,5 mm'den kalın olan her türlü uzatma, dolaştırma veya fanyalı ağı yasaklar. Trolde tablonun notu, iplik kalınlığı 3 mm'yi aşan veya çoklu iplikten yapılmış ağları ve dip trolünün herhangi bir bölümünde 6 mm'yi aşan ipliği yasaklar.

Tunanets balıkçı ağlarındaki poliamid monofilamentler, “Poliamid Monofilament” fişine göre 0,14, 0,16, 0,18, 0,23, 0,25 ve 0,28 mm çaplarında üretilir (açık mavi, termal çift düğüm). Hepsi Ek IX'daki 0,5 mm sınırının altındadır. Bu bir rakam karşılaştırmasıdır, bir onay değildir: sınır, gemideki ağa uygulanır. Multifilament ise farklıdır: Tunanets ağlarının genel teknik fişi 0,2 ile 3,0 mm arasında iplik kalınlığı verir. Akdeniz'de uzatma veya fanyalı ağla avlanacaksanız iplik çapını yazılı olarak isteyin; “poliamid” demek yetmez.

Aynı Ek IX, Akdeniz'deki ağların boyutlarını da sınırlar:

• Derinlik ve gemide bulundurulan uzunluk: fanyalı ağda en fazla 4 m, dip uzatma ağında veya kombine ağda 10 m (ağ 500 m'den kısaysa 30 m) derinlik; gemide en fazla 2.500 m kombine ağ ve 6.000 m uzatma, dolaştırma veya fanyalı ağ (C.3.1 ve C.3.3).
• Büzgülü gırgır ve büzgüsüz çevirme ağları: en fazla 800 m uzunluk ve 120 m derinlik; orkinosu hedefleyen büzgülü gırgır hariç (C.2).

Tüm AB için 9. madde, gemide 2,5 km'den uzun sürüklenen uzatma ağı bulundurmayı ve batimetrik haritada 200 m'den derin görünen yerlerde dip uzatma ağı, dolaştırma ağı veya fanyalı ağ kullanmayı yasaklar. Akdeniz'de bu derinlik sınırı uygulanmaz (md. 9.7). Güneybatı sularında, 200 ile 600 m arasında, Ek VII (C bölümü, 4.1 noktası) kendi göz ve derinlik değerleriyle belirli ağlara izin verir: örneğin fener balığı için 250 mm gözlü ve en fazla 15 göz derinliğinde dolaştırma ağı.

Ulusal kurallar daha fazlasını isteyebilir mi?

Evet; İspanya'daki en açık örnek Akdeniz trolüdür. APA/423/2020 sayılı Bakanlık Kararına 10 ter maddesini ekleyen 31 Mart tarihli APA/312/2025 sayılı Bakanlık Kararı (Orden) uyarınca, 1 Haziran 2025'ten beri İspanya'nın Akdeniz trol filosu kıyı balıkçılığında en az 45 mm, derin su balıkçılığında en az 50 mm kare gözlü torba kullanır. Bu, Ek IX'daki 40 mm'nin üzerindedir. APA/423/2020 sayılı Kararın konsolide metni (16.07.2026'da güncellenmiş) bu maddede sonraki bir değişiklik göstermiyor.

Portekiz'de 2025'te değiştirilen 227/2023 sayılı Portaria, uzatma ağları (redes de emalhar) için kendi göz değerlerini belirler; yürürlükteki metni Diário da República'da veya Portekiz balıkçılık idaresi DGRM'de kontrol edin. İspanya'da kendi kuralları olan her av sahası için ağı sipariş etmeden önce balıkçı kooperatifine (cofradía) veya Balıkçılık Genel Sekreterliğine (Secretaría General de Pesca) danışmak gerekir. Türkiye'den ihraç ediyorsanız alıcınız, bağlı olduğu kooperatife veya ulusal balıkçılık makamına danışmalıdır.

Müfettiş göz açıklığını nasıl ölçer?

Resmî ölçüm yöntemi, EUR-Lex'in yürürlükte gösterdiği (AT) 517/2008 sayılı Komisyon Tüzüğünde yer alır. Bu tüzük, 2019/1241 ile aynı göz açıklığı tanımını ve 5 ile 180 N arasında, 1 N hassasiyetle kuvvet uygulayan iki çeneli bir göz ölçeri kullanır. Kısaca yöntem şöyledir:

• 20 göz ölçülür: aktif av araçlarında ardışık 20 göz; pasif araçlarda ağın en küçük gözlü bölümünde (md. 6 ve 7).
• Ağ kenarına, dikişlere ve halatlara üç gözden daha yakın olan gözler ile yırtık veya onarılmış gözler ölçülmez.
• Ağ ıslakken ölçülür, donmuşken değil (md. 11).
• Sonuç 20 gözün ortalamasıdır (md. 13). Kaptan itiraz ederse ağın başka bir yerinden 20 göz daha ölçülür ve 40 gözün ortalaması kesin sonuç olur (md. 14).

İplik kalınlığı, izin verilen azami çapta delikli bir ölçerle kontrol edilir (md. 15-22). Alıcı için pratik sonuç tektir: sipariş ettiğiniz gergin göz açıklığı, yasal asgari değerin üzerinde pay bırakmalıdır.

AB ağ işaretleme kurallarında 2026 ve 2027'de ne değişiyor?

Av aracı işaretleme, geminin kimliğinin ağın kendisi üzerinde gösterilmesidir ve yeni bir kural değildir: (AB) 404/2011 sayılı Uygulama Tüzüğü, pasif ağlarda tescil numaralı etiketi en üst göz sırasında zaten istiyordu (md. 11.2 a); kirişli trolde ise tescil numarası kirişte yer alıyordu (md. 10). 10 Ocak 2026'dan beri (AB) 2025/2196 sayılı Uygulama Tüzüğünün 10-13. maddeleri uygulanmaktadır; bu tüzük, (AB) 2023/2842 sayılı Tüzük ile değiştirilen (AT) 1224/2009 sayılı kontrol tüzüğünü uygular. Trol ağlarının işaretlenmesi (md. 11) 10 Ocak 2027'den itibaren uygulanır (md. 82). Bu kurallar, AB balıkçı gemilerinin tüm AB sularındaki av araçları için geçerlidir (md. 10.1). İşaretlenmemiş pasif araç, şamandıra veya trol ağıyla avlanmak yasaktır (md. 10.3).

• Pasif ağlar (md. 12.2): geminin tescil numarası kalıcı olarak, en üst göz sırasına ve alt yakaya takılı bir etikette; bir deniz milinden uzun araçlarda en fazla her milde bir etiket. 404/2011'de en üst göz sırasındaki etiket yeterliydi; alt yakadaki etiket yenidir.
• Etiketler (md. 13): dayanıklı malzemeden, sıkıca bağlı, okunaklı, çıkarılamaz ve silinemez. Kıyı devleti elektronik etiketlere izin verebilir.
• Trol ağları (md. 11, 2027'den itibaren): tescil numarası kirişte, trol kapısında ve torbanın üst bölümündeki her ağ kenarında. Kapı ve ağ kenarları yenidir.
• Küçük gemiler: yalnızca bayrak devletinin sularında ve 4 mil içinde çalışan 15 m'ye kadar gemiler için devlet alternatif bir işaretleme belirleyebilir (md. 12.3). Kontrol tüzüğünün daha sonra uygulanacağı 12 m'den kısa gemilere o zamana kadar (AB) 404/2011 sayılı Uygulama Tüzüğü uygulanmaya devam eder (md. 80).

Etiket belirli bir geminin tescil numarasını taşır; bu yüzden ağ o gemi için çatılırken takılır. Tedarikçinize çatılmamış ağ paneli mi yoksa yakaları takılmış çatılmış ağ mı teslim ettiğini sorun: etiketleri kimin takacağı buna bağlıdır.

Göz açıklığı sorunu yaşamamak için ağ paneli nasıl sipariş edilir?

Görüşümüz basit: göz açıklığı her zaman gergin, iplik çapı her zaman milimetre cinsinden ve siparişte yazılı olarak belirtilmeli. Av seyir defterinin ve müfettişin birimi budur. Bunu Tunanets için yayımladığımız katalog nedeniyle de söylüyoruz: düğümlü ve monofilament balıkçı ağları hattı, göz kenarı mı gergin göz mü olduğunu belirtmeden “10-300 mm göz açıklığı” ilan ediyor. Bu aralık neyin üretildiğini gösterir; bir ağın kurallara uyup uymadığını hesaplamaya yaramaz.

Yanlış anlamayı önleyen bir sipariş fişi altı bilgi içerir:

1. Gergin göz açıklığı (mm), kabul ettiğiniz toleransla birlikte.
2. Göz tipi: baklava veya kare.
3. Yapı: düğümlü, çift düğümlü veya monofilament.
4. İplik: monofilamentte mm cinsinden çap; multifilamentte numara ve kat sayısı (210/9, 210 denyelik dokuz kat demektir).
5. Göz sayısı olarak derinlik ve panel uzunluğu.
6. Malzeme ve renk: poliamid (Nylon 6) veya HDPE.

Tunanets panellerini iplik-göz-derinlik biçiminde adlandırır: web sitesinde 9-70-64, 210/9 iplik, 70 mm göz ve 64 göz derinlik demektir. Bu biçim gözün gergin olup olmadığını söylemez; bir balıkçılık siparişinde bunu rakamın yanına ekleyin. Türkiye'den AB'ye ağ ihraç eden üreticiler için de pratik sonuç aynıdır: AB'deki denetim gergin gözü ölçer, bu yüzden teklifte göz açıklığını gergin olarak yazmak yanlış anlamayı önler.

Tunanets, Yozgat'ta (Türkiye) 22 Amita makinesinde düğümlü ve çift düğümlü ağ paneli üretir; ayrıca poliamid monofilament ağ paneli üretir. Poliamid (Nylon 6) ve HDPE ile çalışır. Aynı düğümlü panel denizin dışında da kullanılır; örneğin tarımda kullanılan düğümlü file. AHCEBRIAN S.L., bu ağları Avrupa'da dağıtır: bir sipariş hazırlıyorsanız gergin göz açıklığı ve iplik çapı belirtilmiş ağ panelinin teknik fişini isteyin ya da ölçümü kendiniz yapmak için bir numune talep edin.

Şimdi ne yapmalısınız?

1. Bölgenizi ve av aracınızı (AB) 2019/1241 sayılı Tüzüğün Ek VI, VII veya IX'unda, istisnalarıyla birlikte bulun.
2. Ulusal kuralı kontrol edin: İspanya'nın Akdeniz trolünde 45 veya 50 mm; Portekiz'de yürürlükteki 227/2023 sayılı Portaria.
3. Gergin göz açıklığını yazılı olarak isteyin, göz tipiyle birlikte, ve asgari değerin üzerinde pay bırakın.
4. İplik çapını doğrulayın: Akdeniz'de uzatma, dolaştırma veya fanyalı ağ kullanıyorsanız en fazla 0,5 mm.
5. Etiketleri hazırlayın: tescil numarasıyla en üst göz sırası ve alt yaka için; trol çekiyorsanız 10 Ocak 2027'den önce kiriş, trol kapısı ve torba için de.
6. AB'ye ihraç ediyorsanız teklifte göz açıklığını gergin olarak, iplik çapını mm olarak yazın ve alıcıya hangi bölgede ve hangi av aracıyla kullanılacağını sorun.

Mevzuata 10.10.2026'da EUR-Lex ve İspanya Resmî Gazetesi (BOE) üzerinden bakılmıştır. Bu yazı ağ paneli alımına yön vermek içindir; hukuki danışmanlık değildir ve şüphe halinde yürürlükteki resmî metin esas alınır.